“The first thing we do, let’s kill all the lawyers” (King Henri VI)
Zoals bovenvermeld citaat het al aangeeft: advocaten hebben al een tijdje last van ‘bad press’.
Het is er de laatste tijd zeker niet op verbeterd. Wanneer advocaten in het nieuws verschijnen, worden ze maar al te vaak met alle zonden Israëls beladen en afgeschilderd als hun geweten in de vestiaire vergeten zijnde geldwolven en procedurepleiters, die hun cliënten aansporen om tot in het oneindige te procederen.
Wanneer het dan nog eens om echt emotioneel geladen processen gaat, wordt al lang niet meer op de bal gespeeld maar wordt de man zelf keihard getackeld, zoals de zogenaamde parachutemoord aangetoond heeft. Vraag het maar aan “Showbizz Jef”.
Persoonlijk ben ik altijd voorzichtig bij het lezen van artikelen over lopende processen. Achter een controverse oproepende, lekker bekkende quote schuilt vaak een complex dossier met veel nuances. Sommige in opspraak gekomen juridische strategieën zijn weliswaar niet aan mij besteed, maar ik heb de waarheid zeker niet in pacht en ik kan me dus perfect inbeelden dat sommige confraters het oneens zouden zijn met bepaalde keuzes die ik in het verleden gemaakt heb in sommige dossiers. Daarbij moet dan ook nog eens de persoonlijkheid van iedere advocaat worden gerekend: waar de ene eerder flamboyant ten tonele verschijnt, zal de andere op discrete wijze opereren in de coulissen, waar advocaat X onmiddellijk alle procedurele registers zal opentrekken, zal confrater Y tot het bittere einde proberen een regeling te bewerkstelligen. Kortom, er zijn evenveel types advocaten als er mensensoorten zijn (breaking news: “lawyers are humans too!”) en geen enkel dossier is gelijk. Kritiek aan de zijlijn is dus gemakkelijk, maar moesten de criticasters aan het stuur zitten zouden ze misschien dezelfde keuzes maken als de raadsman die zij met spek en veren richting schandpaal sturen.
Wat uiteraard ook niet wegneemt dat advocaten fouten maken. En dat er sommige evoluties zijn in advocatenland die ik maar als kwalijk kan duiden. We staan gelukkig nog mijlenver van de zogenaamde ‘ambulance chasers’, maar het valt me de laatste tijd toch op dat steeds meer confraters de neiging hebben om de stelling van hun cliënten integraal over te nemen.
“Hoe zo?”, hoor ik sommige onder jullie al opwerpen, “Is het nu net niet de bedoeling dat een advocaat zijn cliënt verdedigt?”. Uiteraard moet een raadsman zijn cliënt met raad en daad bijstaan en tot de laatste snik verdedigen. Maar dat betekent niet dat hij zich het standpunt van zijn cliënt zomaar klakkeloos en zonder enig voorbehoud moet toe-eigenen.
Een goede advocaat moet, in mijn eigen bescheiden mening, steeds de stelling van zijn cliënt onder een kritisch daglicht houden, nagaan of wat mijnheer of mevrouw of bedrijf X verkondigt wel strookt met de stukken van het dossier.
Een goede advocaat mag zich niet vereenzelvigen met zijn cliënt en diens stellingen en emoties overnemen, maar dient een buffer te zijn, dient de cliënt in kwestie te temperen, te wijzen op de zwakke punten van zijn dossier, op de risico’s én het standpunt van tegenpartij.
Een goede advocaat zal trachten zijn cliënt weg te halen van zijn zwart/wit visie en hem aangeven dat de overzijde mogelijks ook een punt heeft, minstens argumenten heeft die de uitkomst van een gebeurlijk proces wel eens (deels) in zijn richting zou kunnen doen gaan.
Kortom, een goede advocaat moet op zeker moment advocaat van de duivel spelen en zich in de plaats van de tegenpartij stellen, de sterktes en zwaktes van diens dossier analyseren én trachten zijn of haar onderliggende beweegredenen te achterhalen, waarna hij moet trachten deze aan zijn cliënt diets te maken.
Sommige cliënten horen dit niet graag en gaan liever ‘shoppen’ tot ze een advocaat vinden die hen gulzig bijtreedt in hun stelling dat de tegenpartij beter des aardbols verbannen zou worden, dat het een ware schande is én dat ze hem wel eens een lesje zullen leren!
Volgens mij leveren die confraters hun cliënten niet altijd een goede dienst. Niet alleen omdat ze zodoende de persoon die aan hun deur aanklopt teveel bevestigen in zijn negatieve gevoelens, doch ook omdat ze geen rekening houden met het feit dat een proces altijd een risico inhoudt. Zelfs wanneer men een stevig dossier heeft, dan nog bestaat de kans dat de man(nen) en/of vrouw(en) die over uw zaak moeten oordelen de vordering afwijzen. Elke rechtgeaarde advocaat zal immers moeten toegeven dat hij/zij zaken heeft gewonnen die hij/zij had moeten verliezen en omgekeerd in het ongelijk is gesteld waar het recht aan zijn/haar zijde stond. Een cliënt zal dat gemakkelijk(er) aanvaarden indien hem op voorhand duidelijk is gemaakt dat elk verhaal twee kanten heeft en dat de tegenpartij dus ook niet kansloos is. Indien de advocaat hem daarentegen driftig hoofdknikkend is bijgetreden en zijn woordvoerder veeleer dan zijn raadsman is geworden, dan zal dergelijk verlies veel moeilijker te slikken zijn (en vaak linea recta naar een beroepsprocedure leiden).
Dus, waarde confraters, als ik u een tip mag geven: wees meer des duivels! Velen beschouwen ons toch al als hellegebroed, dus reputatiegewijs kan dat dus sowieso geen kwaad. Uw cliënten zullen u echter, in the long run, des te dankbaarder zijn.
